FRANS VOS ALIAS 'DE KLOPPER'



Frans Vos “de Klopper”

Een merkwaardige man was Frans Vos,bijgenaamd “de Klopper”. Frans was een “monark”, zo werd een polderjongen, die nooit of zelden thuis was genoemd. Zijn gestel was ijzersterk en koud had hij het nooit.

Hij had heel zijn leven geheel op zichzelf ingesteld, kortom; Frans gaf nergens om. Vechten deed hij veel, het géén tot gevolg had dat hij veel in het gevang zat. In het schieten, waarvoor hij een voorliefde had, was hij een baas en wat daarmee natuurlijk ten nauwste verband hield; Frans was een geweldig stroper.

Dat de wildvangst over het algemeen voortreffelijk was, was waarachtig niet alleen maar aan een goede dosis geluk te danken. Gewoonlijk werkte Frans in de Biesbosch. Zaten er ratten in de keet, dan greep Frans ze met de hand en smeet ze zonder meer in de vuurpot. Het gepiep was dan verschrikkelijk.

Het volgende voorval was in zekere zin wel moedig; Frans liep op een keer met het geweer op zijn schouder en de patronentas om door de Hooge Zwaluwse straten. De overheid had er blijkbaar lucht van gekregen, want ook burgemeester van Heeckeren en veldwachter Kramer waren daar, met de bedoeling tot arrestatie over te gaan. Zodra Frans de heren in het vizier kreeg, stevende hij op hen af.

Gevoelig voor een goed, gedegen advies, wendde hij zich tot de burgemeester met de vraag: “Wie moet ik eerst kapot schieten, jou of de kraai die in die boom zit “? “Schiet de kraai maar”, zei de burgemeester zonder een ogenblik te aarzelen. Frans richtte het geweer, schoot en de kraai viel dood op de grond.Vervolgens gooide hij het geweer over de schouder en ging zijns weegs.

Later is Frans Vos verhuisd naar Gorcum waar hij lorren opkocht, die hij weer verhandelde in het Land van Heusden en Altena. In Hooge Zwaluwe leefde hij toen slechts in de herinnering voort.

(Bron: blz. 38 van Zwaluwe in vertellingen door D. Zaaijer )


Daar deze Frans een oom van mijn vader was en niemand wist hoe het ome Frans was vergaan, was ik natuurlijk zeer geďnteresseerd in deze man en heb ik geprobeerd zijn verdere handel en wandel na te gaan.


Frans is op 26-04-1884 in Hooge Zwaluwe geboren, zijn ouders waren Adriaan Vos en Jacoba Ilmer. Genealogie Joannes Vos nummer 1.1.4.12.1   



Hij is (van Zwaluwe) op 08-01-1908 te Rotterdam ingeschreven, zijn beroep was: “Bootwerker”hij woonde tot 26-03-1908 aan de Visschersdijk 67 en daarna tot 02-06-1909 aan de Heemradstraat 54/1 (Sparenberg), de reden van zijn vertrek was “ ambtsh.Contr. Vertr. N.  DL. ”    Betekent; Ambtshalve, bij controle gebleken, vertrokken naar Duitsland, dus m.a.w. Frans is zonder kennisgeving vertrokken!




Vanaf 02-06-1909 heb ik (nog) nergens een bewijs van inschrijving in een andere gemeente kunnen vinden, waarschijnlijk heeft hij in Nederland en Duitsland rond gezworven daar hij op 16-08-1917 is in geschreven in Waldrichs bij Dortmund, hij was toen “Koopman”


 


Op 25-05-1918 is hij vanuit Waldrichs bij Dortmund vertrokken naar Gorinchem (Gorcum), daar heeft hij (waarschijnlijk)tot 1930 gewoond en gewerkt, hij woonde aan de Rosmolensteeg 436 is dan nog steeds “ Koopman ”

 

Frans is tussentijds (1915, Maastricht) en (1922, Oosterhout) twee keer in hechtenis genomen wegens wederspannigheid !

Dus Frans heeft zich schuldig gemaakt aan; verzet met geweld tegen een ambtenaar in functie, jong geleerd, oud gedaan zal ik maar zeggen!

 

Frans heeft tussen 31-07-1915 en 14-09-1915 in Breda in de gevangenis gezeten, wegens; wederspannigheid, gepleegd te Maastricht, door twee of meer vereenigde personen met vereenigde krachten. Als beroep wordt: “Grondwerker” opgetekent.



 

Frans zijn signalement;


 


 

Frans heeft tussen 28-03-1922 en 17-05-1922 in Breda in de gevangenis gezeten, wegens; wederspannigheid gepleegd in Oosterhout. Als beroep wordt: “Koopman” opgetekent.



 


Op 13-01-1930 laat Frans zich inschrijven te Dordrecht op de Rietdijk 32 (achter), op 10-12-1931 aan de Palingstraat 8, 16-02-1933 Rietdijk 54, 19-02-1935 Torenstraat 28 en op12-05-1939 als laatste aan de Heer Heijmansuijsstraat 2 (rood) te Dordrecht.

Hij is dan nog steeds “Koopman in lompen”




Op 8 november 1941 heeft Frans een nieuw persoonsbewijs (met vingerafdruk) verkregen te Dordrecht, dus we weten nu ook hoe hij eruit zag.


 


In 1941 heeft hij een ‘ Bewijs van erkenning’ als huidenhandelaar verkregen van ‘ De Nederlandse vereniging van huidenhandelaren’ te Amsterdam.


A.Gennisse was een poelier te Dordrecht en hoogst waarschijnlijk de vaste afnemer van Frans zijn huiden e.d.


Op 10 september 1943 heeft Frans vande “ Afdeeling Visscherijen van het Departement van landbouw en Visscherij” een vergunning gekregen voor het visschen met één hengel in de binnenwateren en rivieren.



Hij woont nu in de Voorstraat op nummer 8 (boven) in Dordrecht.


 

Pui van het huis in de Voorstraat 8 (nr. in 1987) tussen Rietdijk en Torenstraat; in het bovenlicht twee verstrengelde vissen.

 

Op 26 juli 1943 heeft Frans te Dordrecht een Distributie Stamkaart gekregen, die tevens een bewijs is van opname in het bevolkingsregister van Dordrecht.



Ook in Dordrecht was Frans Vos een welbekende klant van het Ambtelijk gezag


DORDRECHT Politierapporten 1942-1948: dagjournaal gemeentepolitie.

 

(rapport 067) maandag 8 Maart 1943

te 08.00 uur - Brengt de agent J. Imthorn a/h bureau: Frans Vos, geb. 26-4-1884 H. en L. Zwaluwe, sub. 23.00 uur rap 66. Hij blijft in bewaring.

Bron; Erfgoedcentrum DiEP, SAD 213-79 november 1942 -maart 1943

 

(rapport 214) vrijdag 2 augustus 1946

te 07.45 uur - Brengt de adsp. agent P. van Londen aan het bureau, terzake bedelarij: Frans Vos, lorrenkoopman, geb,. te Hooge en Laage Zwaluwe 26 April 1884, woont ’t Kruis 10 te Dordrecht. Hij blijft terbeschikking van den C.v.P. aan het bureau in bewaring.

Bron;Erfgoedcentrum DiEP, SAD 213-86 18juli-11okt1946

 

(rapport 215) zaterdag 3 augustus 1946

te 00.00 uur - Aanwezig de arrestanten H. Pak, A.J.A.Spee, F. Vos, M.B. Jacobs en den passant M.J. Zijlmans.

te 14.30 uur - Is Frans Vos (arrestant) zie sub. 7.00 uur van rapport 214, ondergeleide van G. van Wijk, hoofdagent en de agent J.Belder op transport gesteld naar het krankzinnigengesticht Endegeest te Oegstgeest.

te 18.00 uur - Melden dehoofdagent G. van Wijk en de agent J. Belder zich terug van transport naar Oegstgeest en rapporteren ‘geen bijzonders’

Bron;Erfgoedcentrum DiEP, SAD 213-86 18juli-11okt1946

 

(rapport 304) donderdag 31 oktober 1946

te 12.00 uur - Doet C.N. Peterson, 35 jr., ambtenaar Sociale Zaken Dordrecht, won. Sumatrastraat 28 Dordt, als beheerder der goederen van Frans Vos, laatst wonende Kruis 10, aangifte dat de bekende W.Soes(t)dorp deze goederen uit de woning zou hebben gehaald. (Recherche bekend)

Bron; Erfgoedcentrum DiEP, SAD 213-8712okt1946-20jan1947

 


Woningkaarten, hoofdbewoners en inwonenden per huis geregistreerd, ca 1942-1971

Frans is op 22-09-1945 ingeschreven op Kruis 10 (Dordrecht) en op 15-08-1947 uitgeschreven, naar Oegstgeest, Endegeesterstraatweg 57.

Bron;Regionaal Archief Dordrecht, toegang 256, inventarisnr. 836 t/m 884

 

Dus al met al kan men concluderen dat Frans “de Klopper” Vos, geheel zijn leven, nooit is veranderd, maar helaas niet zijn gehele leven heeft kunnen leven zoals hij wilde, als vrij man, een man die gewoon veel moeite had met het ambtelijk gezag, deed wat hem het beste leek Frans was gewoon het bekende 'zwarte schaap' en tevens verloren zoon in de familie?

Wat had ik deze man graag gekend, wat voor avonturen had hij beleeft tijdens zijn zwerftochten, en de verhalen die daar bij behoren, velen hadden aan zijn lippen gehangen (waaronder ik)!

Zijn laatste spoor eindigt dus in het krankzinnigengesticht Endegeest in Oegstgeest, helaas loopt het spoor hier dood en is niet bekend of Frans Vos ooit weer van zijn vrijheid heeft kunnen genieten.

Waarschijnlijk zullen Frans Vos zijn overlijdensdatum en begraafplaats altijd een raadsel blijven!


Geachte heer Vos,


Hartelijk dank voor uwmail. Het archief van psychiatrisch ziekenhuis Endegeest berust inderdaad bij ons. Wij hebben voor u gezocht en slechts een patiëntenstamkaart gevonden(zie hieronder). Een dossier is helaas niet bewaard gebleven.


Voornamen (voluit)

Tussenv.

Achternaam

naam echtgeno(o)t(e)

geslacht

geb. datum

med. nr.

reg. nr.

archiefnr.

datum eerste opname

datum laatste opname


Frans

 

Vos

 

m

26-04-1884

 

6597

7129

1946



Dit is het paviljoen van het voormalig krankzinnigengesticht Endegeest in Oegstgeest(1913) was een van de vroegste grote werken van Dudok.



Als iemand nog meer informatie over Frans 'de Klopper ' Vos weet, kunt u altijd contact met mij opnemen !


Cor Vos